Jak szybko ugotować buraki – sposoby na skrócenie gotowania

Duże buraki mają zwarty miąższ, a ciepło potrzebuje sporo czasu, żeby dotrzeć do ich środka. Dlatego gotowanie całych sztuk w zwykłym garnku potrafi zająć 60–90 minut, a przy bardzo dużych korzeniach jeszcze dłużej. Pokrojenie buraków, użycie szybkowaru albo mikrofalówki skraca przygotowanie nawet do kilkunastu minut – zależnie od wielkości porcji. Żeby wiedzieć, jak szybko ugotować buraki, trzeba najpierw ustalić, czy mają trafić do barszczu, sałatki, czy na tarte buraczki. Poniżej znajdują się konkretne czasy, instrukcje oraz wyjaśnienie, które popularne triki rzeczywiście pomagają.

Jak szybko ugotować buraki? Porównanie metod i czasu

Rozdrobnienie buraków skraca gotowanie, ponieważ zmniejsza odległość, którą ciepło musi pokonać do środka kawałka. Jeśli nie jest potrzebny cały korzeń, krojenie daje największą oszczędność czasu bez kupowania dodatkowego sprzętu.

Podane niżej czasy są orientacyjne: zależą od średnicy buraków, ich odmiany, wieku i oczekiwanej miękkości. W garnku liczy się je od ponownego zagotowania wody, a w szybkowarze – od osiągnięcia ciśnienia roboczego.

Metoda Wielkość buraków lub porcji Orientacyjny czas obróbki Najlepsze zastosowanie
Garnek, całe buraki Średnica około 5–7 cm 45–75 minut Sałatki, plastry, tarcie po ugotowaniu
Garnek, pokrojone buraki Kostka około 2 cm 15–25 minut Zupy, purée, sałatki z kostką
Szybkowar, całe buraki Średnica około 5–7 cm 20–30 minut pod wysokim ciśnieniem, dodatkowo nagrzewanie i rozprężanie Większa porcja, zachowanie całych korzeni
Mikrofalówka, pokrojone buraki 300–500 g, kawałki około 2 cm Około 8–15 minut przy 800 W, następnie 3–5 minut odpoczynku Szybki dodatek do obiadu dla 1–2 osób

Czas pod ciśnieniem nie oznacza całkowitego czasu przygotowania. Szybkowar musi najpierw się nagrzać, a po gotowaniu bezpiecznie obniżyć ciśnienie. Przy małej porcji pokrojonych buraków mikrofalówka często kończy pracę wcześniej.

Przygotowanie buraków: wielkość ma większe znaczenie niż moc palnika

Buraki o zbliżonej średnicy gotują się równomierniej. Do jednego garnka warto wybrać sztuki o średnicy około 5–7 cm, zamiast mieszać małe korzenie z burakami wielkości pięści. Jeśli różnica jest duża, mniejsze trzeba wyjmować wcześniej.

Całe buraki należy dokładnie wyszorować. Do gotowania w skórce nie trzeba ich obierać; warto też zostawić około 1–2 cm nasady łodyg i nie odcinać głęboko korzenia. Ogranicza to uszkodzenia powierzchni i wypływanie soku do wody.

Jeśli priorytetem jest szybkość, buraki należy obrać i pokroić na równe kawałki, najlepiej około 2 cm. Kosztem będzie mocniej zabarwiona woda i utrata części rozpuszczalnych składników. Do barszczu nie stanowi to problemu, bo wywar pozostaje częścią potrawy; do sałatki lepsze będą niewielka ilość wody albo mikrofalówka.

Gotowanie buraków w garnku: jak skrócić je bez dodatkowego sprzętu?

Całe buraki w skórce

Umyte buraki należy włożyć do garnka i zalać gorącą wodą tak, aby przykrywała je warstwą około 2–3 cm. Po zagotowaniu wystarczy zmniejszyć moc i gotować pod przykryciem przy spokojnym wrzeniu. Pierwszą kontrolę małych sztuk warto wykonać po około 35–40 minutach.

Gwałtowne wrzenie nie podnosi istotnie temperatury wody w otwartym garnku. Rozkręcenie palnika na maksimum przede wszystkim przyspiesza parowanie. Pokrywka ogranicza straty ciepła i pomaga utrzymać wrzenie przy mniejszej mocy.

Buraki pokrojone w kostkę lub plastry

Kostkę o boku około 2 cm należy wrzucić do wrzątku i gotować zwykle 15–25 minut. Cieńsze plastry, około 5–10 mm, warto sprawdzać wcześniej, już po 10–15 minutach. Kawałki powinny mieć podobną grubość, inaczej część rozpadnie się przed zmięknięciem pozostałych.

Miękkość najlepiej sprawdzać cienkim nożem lub patyczkiem wbitym w najgrubszy kawałek. Do sałatki środek powinien stawiać niewielki opór, natomiast do purée buraki muszą być miękkie na całym przekroju. Sam kolor wody nie informuje o stopniu ugotowania.

Szybkowar: szybkie gotowanie całych buraków

Szybkowar skraca obróbkę dzięki temperaturze wyższej niż w zwykłym garnku. Przy wysokim ciśnieniu roboczym temperatura pary wynosi zazwyczaj około 115–121°C, zależnie od urządzenia. To dobry wybór, gdy potrzebne są całe buraki do tarcia lub krojenia w plastry.

  1. Do misy należy wlać ilość wody wymaganą w instrukcji urządzenia – często jest to 250–500 ml, ale pierwszeństwo ma minimum określone przez producenta.
  2. Umyte buraki o średnicy około 5–7 cm umieścić na wkładzie do gotowania na parze.
  3. Gotować pod wysokim ciśnieniem przez około 20–30 minut. Przy pierwszej próbie lepiej wybrać krótszy czas i sprawdzić efekt.
  4. Ciśnienie obniżyć zgodnie z instrukcją szybkowaru. Pokrywę otworzyć dopiero po jego całkowitym spadku.

Przy burakach o średnicy 8–10 cm potrzeba często 30–40 minut pod ciśnieniem. Jeśli po otwarciu środek jest twardy, można dokończyć gotowanie po przekrojeniu korzeni. Szybkowaru nigdy nie należy otwierać siłą.

Buraki z mikrofalówki: najszybsza metoda na małą porcję

Jak przygotować naczynie i buraki?

W mikrofalówce należy używać naczynia przeznaczonego do tego urządzenia. Sprawdza się szklany pojemnik z odpowiednią pokrywką lub osłoną z ujściem pary. Zwykły woreczek foliowy ani szczelnie zamknięty pojemnik nie są właściwym zamiennikiem.

Porcję 300–500 g obranych buraków należy pokroić na kawałki około 2 cm, rozłożyć możliwie równomiernie i dodać 2–4 łyżki wody. Naczynie przykryć, pozostawiając możliwość uchodzenia pary.

Ile minut ustawić?

Przy mocy 800 W warto rozpocząć od 8 minut, następnie ostrożnie przemieszać buraki i sprawdzić ich miękkość. Jeśli nadal są twarde, dogrzewać seriami po 2 minuty. Łączny czas dla takiej porcji wynosi zwykle 8–15 minut, ale zależy również od kształtu naczynia i urządzenia.

Po wyłączeniu należy zostawić buraki pod przykryciem na 3–5 minut, aby temperatura wewnątrz kawałków się wyrównała. Pokrywkę trzeba odchylić od twarzy – zgromadzona para parzy. Dużą porcję, na przykład 1 kg, lepiej podzielić na dwie partie.

Zimna woda, ocet i soda: które triki naprawdę pomagają?

Zimna kąpiel nie zastępuje gotowania twardego środka. Przełożenie ugotowanych buraków do zimnej wody na 5–10 minut ułatwia ich schłodzenie i często obieranie. Nie jest jednak niezawodnym sposobem na „dogotowanie” dużego, niedogrzanego korzenia.

Ocet i sok z cytryny służą przede wszystkim do regulowania smaku i wspierania czerwonej barwy. Zakwaszanie nie przyspiesza mięknięcia; kwaśne środowisko utrudnia rozpad pektyn w ścianach komórkowych. Jeśli buraki mają szybko zmięknąć, kwaśne dodatki najlepiej wprowadzić pod koniec przygotowania potrawy.

Soda oczyszczona, czyli wodorowęglan sodu, podwyższa pH i przyspiesza rozmiękanie tkanek, ale utrudnia kontrolę konsystencji oraz niekorzystnie wpływa na barwę i smak. Do sałatki lub klasycznych buraczków lepszym sposobem pozostaje pokrojenie na kawałki około 2 cm.

Jeśli potrzebne są całe buraki, najlepiej skrócić gotowanie przez użycie szybkowaru. Jeśli kształt nie ma znaczenia, najprostsze rozwiązanie to równe, małe kawałki.

Najczęstsze pytania

Czy buraki gotować od zimnej, czy od wrzącej wody?
Obie metody działają, ale zalanie gorącą wodą skraca etap nagrzewania garnka. Czas podany w przepisie należy liczyć od zagotowania lub ponownego zagotowania wody po dodaniu buraków.

Czy obrane buraki ugotują się szybciej?
Największą różnicę daje krojenie, a nie samo usunięcie skórki. Obrany burak pozostawiony w całości nadal potrzebuje znacznie więcej czasu niż kostka o boku 2 cm.

Jak sprawdzić, czy buraki są już ugotowane?
Cienki nóż lub patyczek należy wbić aż do środka najgrubszego buraka. Do tarcia i purée powinien wchodzić bez wyraźnego oporu; do sałatki można pozostawić nieco bardziej zwartą konsystencję.

Czy buraki można ugotować dzień wcześniej?
Tak, po ugotowaniu należy je szybko schłodzić i wstawić do lodówki najpóźniej w ciągu 2 godzin. Przechowywane w zamkniętym pojemniku, w temperaturze do 4°C, najlepiej wykorzystać w ciągu 3–4 dni.