Ciasto amerykańskie z jabłkami zaskakuje tym, że wychodzi jednocześnie wilgotne, puszyste i pełne dużych kawałków owoców. Nie ma tu skomplikowanych etapów ani długiego ucierania – masa powstaje szybko, a większość pracy robi piekarnik. To deser w stylu domowym, konkretny i sycący, z cynamonową nutą i lekko chrupiącą skórką na wierzchu. Dobrze sprawdza się zarówno do kawy, jak i jako coś słodkiego na kolejny dzień, bo po wystudzeniu smakuje nawet lepiej.
Składniki na ciasto amerykańskie z jabłkami
Porcja na blaszkę około 24 x 24 cm albo tortownicę 24-26 cm. Wszystkie składniki warto wyjąć wcześniej z lodówki, żeby miały temperaturę pokojową – ciasto miesza się wtedy szybciej i piecze równiej.
- 4 duże jabłka (około 700-800 g przed obraniem)
- 3 jajka
- 180 g cukru
- 120 ml oleju roślinnego o neutralnym smaku
- 180 g mąki pszennej tortowej lub uniwersalnej
- 1 łyżeczka proszku do pieczenia
- 1/2 łyżeczki sody oczyszczonej
- 1 łyżeczka cynamonu
- 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego lub 1 opakowanie cukru wanilinowego
- szczypta soli
- 50 g posiekanych orzechów włoskich lub pekan – opcjonalnie
- 1 łyżka soku z cytryny
- masło i odrobina mąki do formy albo papier do pieczenia
- cukier puder do podania – opcjonalnie
Przygotowanie ciasta amerykańskiego z jabłkami
- Nagrzać piekarnik do 175°C, góra-dół. Formę wyłożyć papierem do pieczenia albo dokładnie wysmarować masłem i oprószyć mąką.
- Jabłka obrać, usunąć gniazda nasienne i pokroić w kostkę mniej więcej 1,5 cm. Skropić sokiem z cytryny i odstawić. Nie trzeba kroić ich drobniej – w tym cieście wyraźne kawałki owoców są dużą zaletą.
- W dużej misce ubić jajka z cukrem i szczyptą soli przez około 3-4 minuty, aż masa stanie się jaśniejsza i lekko napowietrzona. Nie chodzi o sztywną pianę, tylko o rozpuszczenie cukru i nadanie ciastu lżejszej struktury.
- Wlać olej i dodać wanilię, po czym krótko wymieszać na małych obrotach albo rózgą. Masa powinna być gładka.
- W osobnej misce połączyć mąkę, proszek do pieczenia, sodę i cynamon. Suche składniki wsypać do mokrych i wymieszać tylko do połączenia. Bez długiego miksowania – wystarczy, że nie będzie suchej mąki.
- Dodać jabłka oraz orzechy, jeśli mają się pojawić w cieście. Wymieszać łyżką lub szpatułką. Masa zrobi się gęsta i będzie wyglądała tak, jakby owoców było za dużo. Tak ma być.
- Przełożyć całość do formy i wyrównać wierzch. Nie trzeba ubijać formą o blat – ciasto powinno zachować trochę napowietrzenia.
- Piec przez 45-55 minut. Po około 40 minutach warto zajrzeć do piekarnika. Jeśli wierzch mocno się rumieni, można luźno przykryć ciasto kawałkiem folii aluminiowej.
- Sprawdzić środek patyczkiem. Po wbiciu może być lekko wilgotny od jabłek, ale nie powinno być na nim surowego ciasta. Upieczone ciasto odstawić w formie na 15 minut, potem wyjąć i całkowicie wystudzić na kratce.
- Przed podaniem oprószyć cukrem pudrem. Dobrze smakuje też lekko ciepłe, ale najładniej kroi się po pełnym wystudzeniu.
To ciasto nie wymaga miksera planetarnego ani specjalnych trików. Najwięcej daje tutaj odpowiednia ilość jabłek i niezbyt długie mieszanie po dodaniu mąki. Dzięki temu miękisz zostaje delikatny, a nie zbity.
Jeśli jabłka puszczają dużo soku po pokrojeniu, nie trzeba ich odsączać bardzo dokładnie. Wystarczy nie wlewać do miski całego płynu z dna. Odrobina wilgoci działa tu na korzyść ciasta.
Po upieczeniu środek może wydawać się bardziej wilgotny niż w klasycznym ucieranym cieście. To normalne, bo amerykańska wersja z jabłkami ma być soczysta i konkretna, nie sucha jak biszkopt.
Jakie jabłka wybrać do ciasta amerykańskiego
Najlepiej sprawdzają się odmiany, które po upieczeniu zachowują częściowo kształt i mają wyraźny, lekko kwaskowy smak. Dobre będą szara reneta, ligol, jonagold, gloster albo champion. Zbyt miękkie i bardzo słodkie jabłka szybko zamieniają się w mus, przez co środek może wyjść cięższy.
Jeśli pod ręką są tylko delikatniejsze odmiany, można po prostu pokroić je w większą kostkę. To prosty sposób, żeby owoce nie zniknęły w cieście całkowicie. Warto też nie ścierać ich na tarce – tutaj chodzi o strukturę i o to, by po przekrojeniu było widać spore kawałki jabłek.
Cynamon pasuje niemal do każdej odmiany, ale przy bardzo aromatycznych jabłkach można zejść do 1/2 łyżeczki, żeby ich smak nie zginął. Dobrze działa również odrobina startej skórki z cytryny lub pomarańczy, szczególnie jesienią i zimą, kiedy deser ma być bardziej korzenny.
Do tego typu ciasta lepsze są jabłka lekko kwaśne niż bardzo słodkie. Cukier jest już w cieście, więc owoc powinien dawać kontrast, a nie kolejną warstwę słodyczy.
Typowe błędy przy pieczeniu ciasta z jabłkami
Najczęstszy problem to zakalec, ale zwykle nie wynika z samego przepisu, tylko z drobiazgów. Pierwszy z nich to zbyt energiczne mieszanie po dodaniu mąki. Gdy masa jest mieszana długo, gluten zaczyna mocniej pracować i ciasto wychodzi cięższe, a niekiedy wręcz gumowate. Tutaj wystarczy krótko połączyć składniki.
Druga sprawa to forma. Zbyt mała sprawi, że środek będzie piekł się długo, a wierzch nadmiernie się zrumieni. Przy podanych proporcjach najlepiej trzymać się formy około 24-26 cm. Jeśli używana jest węższa keksówka, czas pieczenia może się wydłużyć nawet o 10-15 minut.
Znaczenie ma też temperatura piekarnika. Przy zbyt wysokiej ciasto szybko urośnie, a potem opadnie po wyjęciu. Lepiej piec odrobinę dłużej w stabilnym 175°C niż przyspieszać w 190-200°C. W przypadku piekarnika z termoobiegiem warto obniżyć temperaturę do 165°C.
Nie warto kroić ciasta od razu po wyjęciu z piekarnika. Wtedy środek jest jeszcze bardzo miękki od gorących jabłek i para wodna wciąż pracuje. Po wystudzeniu miękisz się stabilizuje, a smak robi się pełniejszy.
Wartości odżywcze
To deser, więc najważniejsze jest zachowanie rozsądnych porcji. Przy podziale na 12 kawałków jeden dostarcza orientacyjnie około 250-290 kcal, w zależności od wielkości jabłek i dodatku orzechów. W porcji znajduje się przeciętnie 3-4 g białka, 11-14 g tłuszczu i 34-38 g węglowodanów.
Jabłka wnoszą błonnik i naturalną kwasowość, dzięki czemu ciasto nie jest tak ciężkie w odbiorze jak wiele wypieków z kremem. Jeśli potrzebna jest lżejsza wersja, można zmniejszyć ilość cukru do 150 g bez dużej straty dla struktury. Przy bardzo słodkich jabłkach to zwykle w zupełności wystarcza.
Przechowywanie i podawanie
Po całkowitym wystudzeniu ciasto najlepiej trzymać pod przykryciem, w temperaturze pokojowej, do 2 dni. Jeśli w kuchni jest ciepło, bezpieczniej przełożyć je do lodówki – wytrzyma wtedy około 4 dni. Przed podaniem warto wyjąć je na 20-30 minut, żeby zmiękło i odzyskało pełniejszy aromat.
Dobrze znosi także mrożenie. Najwygodniej pokroić je na porcje, zawinąć pojedynczo i włożyć do zamrażarki na maksymalnie 2 miesiące. Rozmrażać najlepiej powoli, w lodówce albo na blacie, a potem na chwilę podgrzać w piekarniku. Dzięki temu jabłka znów stają się miękkie, a wierzch lekko odświeża się po pieczeniu.
Do podania wystarczy cukier puder, ale jeśli deser ma być bardziej wyrazisty, dobrze sprawdzi się kwaśna śmietana, gęsty jogurt grecki albo gałka lodów waniliowych. Ciepły kawałek z zimnym dodatkiem działa szczególnie dobrze, bo podkreśla cynamon i soczystość owoców, bez przesadnego dosładzania.