Chlebek ziołowy z Thermomixa zaskoczy przede wszystkim zapachem – połączenie świeżych ziół, czosnku i maślanego aromatu wypełnia całą kuchnię jeszcze zanim wyjmie się go z piekarnika. Ciasto ma miękki, elastyczny środek i delikatnie chrupiącą skórkę. Doskonale sprawdza się jako pieczywo do sałatek, zup-kremów, a także jako przekąska do podjadania prosto z blaszki. Thermomix bardzo ułatwia wyrabianie i wyrastanie, więc można skupić się na smaku i dodatkach. To przepis, który łatwo modyfikować pod swój gust – od bardzo łagodnego, maślanego chlebka po wyraźnie czosnkową, ziołową wersję.
Składniki na chlebek ziołowy z Thermomixa
Porcja na keksówkę ok. 30 x 10 cm lub małą prostokątną blaszkę. Wychodzi ok. 10–12 kromek lub kilka większych „odrywanych” porcji.
- Mąka pszenna chlebowa (typ 650): 500 g
- Woda letnia: 280–300 g (w zależności od chłonności mąki)
- Drożdże świeże: 20 g (lub 7 g drożdży instant)
- Sól drobna: 1,5 łyżeczki (ok. 9 g)
- Cukier: 1 łyżeczka (pomaga drożdżom ruszyć)
- Oliwa z oliwek: 30 g + trochę do wysmarowania miski i formy
- Masło: 40 g, roztopione (do ziołowej polewy)
- Czosnek świeży: 2–3 ząbki (w zależności od intensywności, jaką się lubi)
- Świeże zioła (mieszanka): razem ok. 3–4 łyżki posiekanych
- natka pietruszki – 2 łyżki
- koperek – 1 łyżka
- świeży tymianek lub oregano – 1 łyżka
- Suszona bazylia lub oregano: 1 łyżeczka (do wzmocnienia smaku)
- Szczypta pieprzu: czarnego lub kolorowego, świeżo mielonego
- Opcjonalnie: 30 g drobno startego parmezanu lub innego twardego sera do posypania
Najlepiej połączyć świeże zioła z suszonymi – świeże dają aromat i kolor, suszone podbijają smak po upieczeniu, zwłaszcza gdy chlebek będzie odgrzewany.
Przygotowanie chlebka ziołowego w Thermomixie – krok po kroku
-
Zaczyn drożdżowy w Thermomixie
Do kielicha Thermomixa wlać 280 g letniej wody (temp. ok. 37°C), dodać cukier i pokruszone świeże drożdże. Ustawić 2 minuty / 37°C / obr. 2.Płyn powinien być jednolity, lekko spieniony. Jeśli używane są drożdże instant, można pominąć ten krok z podgrzewaniem i dodać je bezpośrednio z mąką – wówczas wodę podgrzać osobno (1 min / 37°C / obr. 1).
-
Wyrabianie ciasta na chlebek
Do rozpuszczonych drożdży dodać mąkę, sól oraz 30 g oliwy. Ustawić funkcję Interwał / wyrabianie (kłos) na 3–4 minuty.Po tym czasie ciasto powinno być gładkie, elastyczne i lekko klejące. Jeśli jest zbyt twarde, dodać jeszcze 10–20 g wody i wyrabiać dodatkową minutę. Za suche ciasto da mniej puszysty miąższ.
-
Pierwsze wyrastanie
Miskę lub większe naczynie delikatnie wysmarować oliwą. Ciasto przełożyć z kielicha, uformować kulę, włożyć do miski i przykryć folią spożywczą lub ściereczką.Odstawić w ciepłe miejsce na ok. 60–75 minut, aż podwoi objętość. Można też wykorzystać funkcję podgrzewania (jeśli Thermomix ją posiada) – wtedy przykryty kielich zostawić w środku, ale klasyczne wyrastanie „na blacie” sprawdza się bardzo dobrze.
-
Przygotowanie ziołowej polewy
W czasie wyrastania ciasta roztopić masło (w małym rondelku lub w Thermomixie: 3 minuty / 60°C / obr. 1). Do kielicha z masłem dodać obrane ząbki czosnku oraz świeże zioła.Posiekać całość: 5–6 s / obr. 5. Jeśli kawałki są zbyt duże, powtórzyć jeszcze 2–3 sekundy. Dodać suszone zioła, pieprz i ewentualnie szczyptę soli, wymieszać 5 s / obr. 3. Odstawić, by masło lekko przestygło i zgęstniało – polewa będzie lepiej trzymać się ciasta.
-
Formowanie chlebka ziołowego
Wyrośnięte ciasto odgazować – krótko zagnieść na blacie posypanym mąką. Można uformować klasyczny bochenek lub chlebek „odrywany”:– Wersja klasyczna: ciasto rozwałkować na prostokąt ok. 25 x 35 cm, posmarować równomiernie ziołową polewą (zostawić ok. 1 łyżkę do posmarowania wierzchu), zwinąć w rulon jak roladę i przełożyć do natłuszczonej keksówki złączeniem do dołu.
– Wersja odrywana: ciasto rozwałkować na prostokąt, posmarować całą powierzchnię ziołowym masłem, pokroić w paski, następnie w prostokąty, składać „w kostkę” i ustawiać pionowo w formie. -
Drugie wyrastanie w formie
Formę przykryć ściereczką i odstawić na 25–35 minut. Ciasto powinno wyraźnie podrosnąć, niemal do krawędzi formy.W tym czasie nagrzać piekarnik do 200°C (góra–dół). Jeśli lubiany jest mocniejszy, bardziej przypieczony wierzch, można wybrać 210°C, ale skrócić czas pieczenia o 5 minut.
-
Pieczenie chlebka ziołowego
Tuż przed wstawieniem do piekarnika posmarować wierzch pozostałym ziołowym masłem. Jeśli używany jest parmezan, posypać chlebek cienką warstwą sera.Wstawić formę do nagrzanego piekarnika i piec przez 25–30 minut, aż wierzch będzie złoty, a środek upieczony. Po ok. 20 minutach warto zerknąć – jeśli zbyt szybko się rumieni, przykryć luźno folią aluminiową.
-
Studzenie i krojenie
Upieczony chlebek wyjąć z piekarnika, odczekać 5 minut, a następnie delikatnie wyjąć z formy. Studzić na kratce, by spód nie zawilgotniał.Najlepszy jest lekko ciepły. Do krojenia ostrym nożem z ząbkami – ziołowo-maślany wierzch jest delikatny i zwykły nóż może go „zmiażdżyć”. W wersji odrywanej w ogóle nie trzeba kroić – porcje łatwo oddzielają się ręką.
Wartości odżywcze chlebka ziołowego
Szacunkowe wartości dla 1 porcji (przy założeniu, że chlebek dzielony jest na 12 części):
– Energia: ok. 180–200 kcal
– Białko: ok. 5–6 g
– Tłuszcz: ok. 6–8 g (w zależności od ilości masła i sera)
– Węglowodany: ok. 28–30 g
– Błonnik: ok. 1,5–2 g
Świeże zioła wnoszą niewielką ilość kalorii, za to dostarczają przeciwutleniaczy. Dodatek oliwy i masła poprawia smak, ale też zwiększa sytość – chlebek jest bardziej „konkretny” niż zwykła biała bułka.
Warianty ziół i dodatków do chlebka z Thermomixa
Chlebek ziołowy czosnkowo-serowy
Dla osób lubiących wyraźniejszy smak warto podkręcić zarówno czosnek, jak i ser. Zamiast 2–3 ząbków czosnku można użyć 4, a do ziołowego masła dodać 20 g drobno startego twardego sera (parmezan, grana padano lub dobry długo dojrzewający ser żółty). Taki chlebek przypomina nieco pieczywo podawane w niektórych restauracjach przed daniem głównym.
W tym wariancie dobrze sprawdza się mieszanka: natka pietruszki + oregano + bazylia. Koperek można pominąć, bo łagodnieje przy intensywnym serze i czosnku. Należy pamiętać, że ser dosala całość, więc do polewy nie dodawać już dodatkowej soli lub tylko symboliczną szczyptę.
Delikatny chlebek ziołowy dla dzieci
Jeśli chlebek ma być bardziej neutralny (np. jako dodatek do śniadania dla dzieci), warto ograniczyć czosnek do 1 małego ząbka albo zastąpić go granulowanym czosnkiem w ilości 1/3 łyżeczki. Wtedy czosnek jest mniej „ostry” w smaku.
Świetnie sprawdzi się połączenie natki pietruszki, koperku i odrobiny szczypiorku, bez mocnych ziół typu tymianek czy rozmaryn. Masło można wymieszać z odrobiną łagodnego sera (np. gouda), co da lekko serowy smak bez przesady.
Ziołowy chlebek pełnoziarnisty
Jeśli celem jest bardziej „fit” wersja, część białej mąki można zastąpić mąką pełnoziarnistą. Dobrze sprawdza się proporcja 350 g mąki pszennej 650 + 150 g mąki pszennej pełnoziarnistej. Trzeba wtedy dać nieco więcej wody – zwykle 300–310 g, bo mąka pełnoziarnista chłonie więcej płynu.
Tekstura będzie nieco bardziej zbita, ale wciąż miękka, szczególnie przy dobrym wyrobieniu w Thermomixie i pełnym wyrastaniu. Zioła można zostawić bez zmian, a masło w polewie częściowo zastąpić oliwą, dzięki czemu tłuszcz będzie lżejszy, a chlebek zyska lekko śródziemnomorski charakter.
Podawanie i wykorzystanie chlebka ziołowego
Chlebek ziołowy z Thermomixa jest bardzo uniwersalny. Świetnie sprawdza się jako dodatek do zup kremów – brokułowej, pomidorowej, dyniowej czy czosnkowej. Można go podać pokrojonego w kromki albo w większych kawałkach „do odrywania” na środku stołu.
Dobrze pasuje też do desek serów i wędlin – szczególnie w wersji mniej czosnkowej, z przewagą natki i oregano. Można wtedy podać go z oliwą z oliwek i octem balsamicznym w małych miseczkach, by maczać kawałki chleba w aromatycznym sosie.
Świetnym pomysłem jest wykorzystanie resztek chlebka na grzanki ziołowe. Wystarczy pokroić go w kostkę, skropić delikatnie oliwą, upiec 8–10 minut w 180°C i dodać do sałatek lub kremów zamiast gotowych grzanek ze sklepu.
Przechowywanie i odświeżanie chlebka ziołowego
Najsmaczniejszy jest w dniu pieczenia, ale dobrze przechowuje się także przez 1–2 dni. Po całkowitym ostudzeniu najlepiej zawinąć go w ściereczkę kuchenną lub przechowywać w chlebaku. W plastikowej torebce zachowa miękkość, ale skórka zmięknie – to opcja, jeśli chlebek ma być później odgrzewany w piekarniku.
Aby odświeżyć chlebek, można wstawić go do nagrzanego do 170–180°C piekarnika na 5–8 minut. Wierzch ponownie stanie się lekko chrupiący, a środek przyjemnie miękki. Jeśli chlebek jest mocno z dnia poprzedniego, dobrze jest lekko skropić go wodą przed włożeniem do piekarnika.
Chlebek można też mrozić. Najwygodniej w porcjach – pokrojony w kromki lub w odrywanych kawałkach. Porcje zawinąć w folię lub włożyć do woreczka, dobrze odciągając powietrze. Mrożony chlebek odgrzewa się bezpośrednio w piekarniku: 8–10 minut w 180°C, aż będzie ciepły w środku i chrupiący z zewnątrz. Dzięki temu w każdej chwili można mieć pod ręką „świeży” ziołowy dodatek do zupy lub sałatki.