Gęste, jedwabiste lody o czystym smaku śmietanki i wanilii, które po 10 minutach od wyjęcia z zamrażarki dają się nabierać łyżką do idealnych kulek. Do ich zrobienia nie potrzeba ani maszyny, ani miksowania co pół godziny. Wystarczy baza na żółtkach, dobrze schłodzona, i ubita śmietanka 36% delikatnie wmieszana na końcu. Śmietanka napowietrza masę, więc podczas zamrażania nie tworzą się duże kryształy lodu. To jedyna zasada, której nie wolno pomijać.
Składniki na domowe lody waniliowe
Porcja wychodzi na około 1 litr lodów, czyli 8 solidnych gałek. Śmietanka musi mieć minimum 30% tłuszczu, a najlepiej 36%. Wersja 18% da lody wyraźnie bardziej lodowate.
- 5 żółtek (z jajek rozmiaru L)
- 100 g cukru
- 250 ml mleka 3,2%
- 400 ml śmietanki kremówki 36%, mocno schłodzonej
- 1 laska wanilii lub 2 łyżeczki pasty waniliowej
- szczypta soli
- 1 łyżka wódki lub białego rumu (opcjonalnie, ale polecana)
Alkohol nie zostawia smaku, a obniża temperaturę zamarzania, więc lody są łatwiejsze do nabierania zaraz po wyjęciu z zamrażarki. Wystarczy łyżka, więcej zepsuje konsystencję.
Przygotowanie
- Laskę wanilii przeciąć wzdłuż i wyskrobać nasiona. Mleko wlać do rondelka, dodać nasiona, samą laskę, sól i połowę cukru (50 g). Podgrzewać na średnim ogniu, aż na brzegach pojawią się pierwsze bąbelki. Zagotowywać nie trzeba. Zdjąć z ognia i zostawić pod przykryciem na 15 minut, żeby wanilia oddała aromat.
- W osobnej misce utrzeć żółtka z pozostałymi 50 g cukru. Wystarczy 1-2 minuty energicznego mieszania rózgą, masa ma lekko pojaśnieć. Bez miksera, bez ubijania na puch.
- Mleko ponownie lekko podgrzać, a potem wlewać cienkim strumieniem do żółtek, cały czas mieszając. Po wlaniu około połowy przelać wszystko z powrotem do rondelka. Takie stopniowe łączenie chroni żółtka przed ścięciem.
- Całość gotować na małym ogniu, ciągle mieszając łyżką drewnianą lub silikonową szpatułką, przez 5-7 minut. Masa jest gotowa przy 82-84°C. Bez termometru wystarczy test łyżki: po zanurzeniu i przejechaniu palcem po jej odwrocie zostaje wyraźna, czysta ścieżka, a krem nie spływa. Powyżej 85°C żółtka zaczynają się ścinać.
- Krem natychmiast przecedzić przez sitko do czystej miski, usunąć laskę wanilii. Miskę wstawić w większe naczynie z wodą i lodem, mieszać przez kilka minut, a potem przykryć folią spożywczą dociśniętą do powierzchni (żeby nie powstał kożuch) i schłodzić w lodówce minimum 4 godziny, najlepiej całą noc.
- Schłodzoną śmietankę ubić na miękki szczyt. Ma być gęsta i puszysta, ale wciąż lekko płynąca, a po uniesieniu rózgi szczyt powinien się chwilę trzymać i opadać. Śmietanka ubita na sztywno trudno łączy się z bazą i po wmieszaniu wychodzą grudki.
- Do zimnego kremu dodać wódkę, jeśli jest używana, i wmieszać jedną trzecią śmietanki energicznie, żeby rozluźnić gęstą bazę. Resztę dodać w dwóch partiach, delikatnie, szpatułką, ruchem od dna ku górze. Masa powinna być jednolita, bez białych smug.
- Przełożyć do płaskiego pojemnika o pojemności około 1,5-2 litrów, wyrównać powierzchnię, przykryć kawałkiem papieru do pieczenia dociśniętym do lodów, a potem pokrywką. Zamrażać 6-8 godzin.
Baza musi być dobrze schłodzona, najlepiej do 4-5°C, zanim trafi do niej śmietanka. Ciepły krem rozpuści tłuszcz w ubitej piance, a lody wyjdą gęste i ciężkie jak mrożone masło, bez lekkości.
Pojemnik powinien być szeroki i płaski, a nie wysoki. Cienka warstwa zamarza równomiernie, a lody mają mniej czasu, żeby wytworzyć kryształki lodu.
Wartości odżywcze
To deser pełnotłusty i nie ma sensu udawać, że jest inaczej. Przybliżone wartości na jedną porcję (ok. 120 g, czyli 1/8 przepisu):
ok. 280 kcal, tłuszcz 22 g, węglowodany 17 g (w tym cukry 17 g), białko 4 g. Odchudzanie kremówką się nie sprawdza: mleko zamiast śmietanki sprawi, że lody będą lodowate, a mniej cukru to twardsza struktura. Lepiej zjeść mniejszą porcję pełnowartościowych lodów niż dużą porcję rozczarowania.
Warianty smakowe
Lody czekoladowe bez maszyny
Do gorącego, świeżo ugotowanego kremu (jeszcze przed schłodzeniem) wsypać 100 g posiekanej gorzkiej czekolady 70% i 2 łyżki kakao, mieszać do całkowitego rozpuszczenia. Cukier w przepisie ograniczyć do 80 g, bo czekolada sama w sobie dodaje słodyczy.
Dalej wszystko jak w podstawowej wersji. Lody wychodzą ciemne, intensywne i dość zwarte, bo kakao i czekolada zagęszczają bazę. Dobrze dodać szczyptę soli morskiej i kilka kropli ekstraktu z kawy, które wzmocnią smak czekolady.
Lody truskawkowe lub malinowe
Owoce to głównie woda, a woda oznacza kryształki lodu. Dlatego 300 g owoców trzeba najpierw zblendować i zredukować na patelni do około 150 g, tak jak gęsty mus. Po całkowitym wystudzeniu (bardzo ważne) dodać go do schłodzonego kremu przed połączeniem ze śmietanką. Sok z połowy cytryny podbije smak owoców. Do tego wariantu można odjąć 20 g cukru, bo mus jest słodki.
Poza tym baza dobrze znosi pastę pistacjową (3 łyżki), espresso (60 ml mocnej kawy zamiast części mleka), słony karmel albo skórkę z pomarańczy sparzoną z mlekiem. Dodatki typu kawałki ciastek czy czekolady wmieszać dopiero po godzinie zamrażania, kiedy lody lekko się zetną. Dodane wcześniej opadną na dno.
Dlaczego lody wychodzą twarde lub lodowate i jak je przechowywać
Najczęstsza przyczyna to za mało tłuszczu albo źle schłodzona baza. Druga to zbyt długie przechowywanie: po 10-14 dniach nawet dobre lody zaczynają wychwytywać wilgoć z zamrażarki i pokrywają się szronem. Przykrycie papierem do pieczenia bezpośrednio na powierzchni mocno to opóźnia.
Jeśli lody są zbyt twarde zaraz po wyjęciu, wystarczy odstawić je na 10-15 minut w temperaturze pokojowej. Łyżkę do nabierania zanurzyć w gorącej wodzie i wytrzeć do sucha, bo wtedy kulki wychodzą gładkie. Jeśli baza zamarzła zbyt ciasno, można ją pokroić, zmiksować na szybko blenderem z odrobiną mleka i zamrozić jeszcze raz. Smak będzie dobry, ale tekstura już nieco mniej puszysta.
Żółtka z tego przepisu są ugotowane razem z mlekiem, więc lody są bezpieczne do jedzenia. Gotowa masa nie lubi jednak ponownego rozmrażania i zamrażania, więc lepiej porcjować tyle, ile faktycznie zostanie zjedzone.
Szczyptę soli w bazie warto zostawić nawet w wariantach słodkich. Wzmacnia smak śmietanki i zaokrągla słodycz, a w gotowych lodach jest niewyczuwalna.
