To ciasto sprawdzi się, gdy na straganach pojawia się pierwszy rabarbar i słodkie truskawki, a w domu ma być coś prostego, ale konkretnego do herbaty. To typowe domowe ciasto z rabarbarem i truskawkami – wilgotne, miękkie, pachnące masłem, bez wymyślnych dodatków. Dobrze znosi przechowywanie, nie wysycha na drugi dzień, a owoce tworzą soczystą, lekko kwaśną warstwę. W sam raz na weekend, rodzinny obiad albo szybkie ciasto “na jutro do pracy”.
Składniki na ciasto z rabarbarem i truskawkami
Porcja na blaszkę ok. 20×30 cm (taka klasyczna prostokątna forma do ciasta). Wszystkie składniki powinny mieć temperaturę pokojową, zwłaszcza masło, jajka i jogurt.
- 200 g miękkiego masła (82%)
- 180 g cukru (ok. ¾ szklanki)
- 4 jajka (rozmiar M)
- 250 g mąki pszennej tortowej (typ 450–480)
- 50 g mąki ziemniaczanej (ok. ⅓ szklanki lekko czubatej)
- 2 łyżeczki proszku do pieczenia
- szczypta soli
- 150 g gęstego jogurtu naturalnego lub kwaśnej śmietany 18%
- 1 łyżeczka ekstraktu z wanilii lub cukier wanilinowy (8 g)
- skórka starta z ½ cytryny (opcjonalnie, ale bardzo pasuje)
Owoce:
- 300–350 g rabarbaru (po oczyszczeniu)
- 250–300 g truskawek
- 2–3 łyżki cukru do posypania owoców
- 1–2 łyżki mąki ziemniaczanej do oprószenia owoców
- cukier puder do posypania upieczonego ciasta (opcjonalnie)
Przygotowanie wilgotnego ciasta z rabarbarem i truskawkami
-
Przygotowanie formy i piekarnika
Formę 20×30 cm wyłożyć papierem do pieczenia lub dokładnie wysmarować masłem i oprószyć mąką. Piekarnik nagrzać do 175°C, grzanie góra-dół. Jeśli piekarnik mocno przypieka, warto od razu przygotować kawałek folii aluminiowej do ewentualnego przykrycia w trakcie pieczenia. -
Przygotowanie owoców
Rabarbar umyć, osuszyć, odciąć końcówki. Jeśli łodygi są bardzo grube i włókniste, można je delikatnie obrać z twardych nitek, ale przy młodym rabarbarze zwykle nie ma takiej potrzeby. Pokroić na plasterki ok. 1–1,5 cm.
Truskawki umyć na sitku, dopiero potem oderwać szypułki, żeby nie nasiąkały wodą. Większe sztuki przekroić na połówki lub ćwiartki, mniejsze można zostawić w całości. -
Oprószenie owoców
W misce wymieszać rabarbar i truskawki z 2–3 łyżkami cukru i 1–2 łyżkami mąki ziemniaczanej. Mąka wchłonie część soku podczas pieczenia i pomoże utrzymać ciasto wilgotne, ale nie rozmoknięte. Odstawić owoce na bok na czas przygotowywania ciasta. -
Suche składniki
Do osobnej miski przesiać mąkę pszenną, mąkę ziemniaczaną i proszek do pieczenia. Dodać szczyptę soli, wymieszać łyżką lub trzepaczką. Dzięki przesianiu ciasto będzie bardziej puszyste. -
Uciera nie masła z cukrem
Miękkie masło włożyć do dużej miski, dodać cukier. Ucierać mikserem przez 5–7 minut, aż masa zrobi się bardzo jasna i puszysta. Ten etap warto naprawdę porządnie dopracować – od niego zależy lekkość ciasta. -
Dodawanie jajek
Do ubitego masła dodawać jajka po jednym, za każdym razem dokładnie miksując na średnich obrotach, aż składniki się połączą. Na tym etapie dodać też wanilię i skórkę z cytryny, jeśli jest używana. Gdy masa wygląda na lekko zważoną, nie szkodzi – mąka wszystko wyrówna. -
Jogurt i mąka – łączenie składników
Do masy maślano-jajecznej dodać około ⅓ suchych składników, krótko zmiksować na najniższych obrotach. Następnie dodać połowę jogurtu. Powtarzać: znów część mąki, reszta jogurtu, na końcu ostatnia część mąki. Miksować tylko do połączenia, nie za długo, żeby nie napowietrzone ciasto nie opadło i nie zrobiło się zbite.
Masa powinna być gęsta, ale wciąż lekko lejąca, dająca się rozprowadzić w formie. -
Przekładanie ciasta do formy
Gotowe ciasto przełożyć do przygotowanej formy i wyrównać wierzch szpatułką lub łyżką. Formę można delikatnie stuknąć o blat, żeby pozbyć się większych pęcherzyków powietrza. -
Układanie owoców na cieście
Na wierzchu ciasta równomiernie rozłożyć rabarbar z truskawkami. Owoce delikatnie wciskać w ciasto, ale nie za głęboko – część powinna zostać na powierzchni, bo to właśnie ona ładnie się przyrumieni. Jeśli na dnie miski została odrobina soku z owoców, lepiej go nie wylewać na ciasto, żeby nie rozmiękczyć wierzchu. -
Pieczenie
Wstawić ciasto do nagrzanego piekarnika i piec około 40–50 minut, w zależności od piekarnika. Po ok. 35 minutach warto sprawdzić stan wierzchu – jeśli zbyt mocno się rumieni, można luźno przykryć ciasto folią aluminiową. Pod koniec pieczenia kontrolować patyczkiem wbitym w środek ciasta (omijając owoce). Patyczek powinien wyjść suchy lub z pojedynczymi okruszkami, bez surowego ciasta. -
Studzenie i podanie
Upieczone ciasto wyjąć z piekarnika i zostawić w formie przez 15–20 minut, żeby nie rozpadło się przy krojeniu. Następnie można je przenieść na kratkę do całkowitego wystudzenia lub kroić od razu na kwadraty, gdy jest jeszcze lekko ciepłe. Przed podaniem oprószyć cukrem pudrem.
Dla naprawdę wilgotnego ciasta lepiej nie piec go “na siłę” całkiem na sucho – gdy patyczek wychodzi z kilkoma wilgotnymi okruszkami (ale bez surowej masy), to zwykle idealny moment, by wyjąć ciasto z piekarnika.
Wartości odżywcze ciasta z rabarbarem i truskawkami
Wartości są orientacyjne i zależą od dokładnych użytych składników oraz wielkości porcji. Przy podziale ciasta z tej blaszki na 16 kawałków, jeden to:
Średnio na porcję:
Energia: ok. 230–260 kcal
Białko: 4–5 g
Tłuszcz: 11–13 g (głównie z masła)
Węglowodany: 28–30 g (w tym część z owoców)
Błonnik: ok. 1–2 g
Rabarbar i truskawki dodają nieco błonnika, witaminy C i kwasów organicznych. To wciąż ciasto maślane, do kawy, ale w tej kategorii należy do tych bardziej “uczciwych”: bez ciężkich kremów i lukrów.
Jak zrobić jeszcze bardziej wilgotne ciasto z rabarbarem i truskawkami
Jogurt, śmietana czy maślanka – co najlepiej wpływa na wilgotność
W tym cieście kluczowy jest dodatek nabiału – gęsty jogurt naturalny lub kwaśna śmietana nadają delikatnej kwasowości i sprawiają, że miękisz długo pozostaje wilgotny. Jogurt 10% będzie kompromisem między smakiem a “lekkością”.
Można też użyć maślanki – wtedy warto dać jej trochę mniej (ok. 120 g), bo jest rzadsza. Konsystencja ciasta powinna przypominać gęstą, wolno spływającą z łyżki masę. Jeśli po dodaniu maślanki ciasto zrobi się zbyt rzadkie, wystarczy dosypać 1–2 łyżki mąki pszennej.
Dla jeszcze bardziej delikatnej struktury można zamienić 1–2 łyżki mąki pszennej na mąkę migdałową – ciasto będzie mieć lekko orzechowy posmak i dłużej utrzyma wilgoć.
Jak układać rabarbar i truskawki, żeby ciasto nie było zakalcowate
Przy tego typu wypiekach problemem bywa nadmiar soku z owoców. Rabarbar i truskawki puszczają go sporo, dlatego tak ważne jest oprószenie ich mąką ziemniaczaną. Nie warto rezygnować z tego kroku, szczególnie gdy truskawki są bardzo dojrzałe.
Lepsze efekty daje układanie owoców na wierzchu, a nie mieszanie ich z ciastem. W ten sposób spływający sok nie rozrzedza środka. Jeśli ma być bardzo dużo owoców, można ułożyć je warstwami: najpierw ⅔ owoców na ciasto przed pieczeniem, a resztę dodać na wierzch po ok. 15 minutach pieczenia, gdy powierzchnia ciasta lekko się ścięła.
Warto też unikać układania całej “ciężkiej” warstwy rabarbaru w jednym miejscu – lepiej przeplatać go truskawkami i zostawiać małe prześwity ciasta, żeby para mogła swobodnie uchodzić.
Przechowywanie i odświeżanie domowego ciasta z rabarbarem
Ciasto dobrze znosi przechowywanie i drugiego, a nawet trzeciego dnia wciąż jest przyjemnie wilgotne, jeśli odpowiednio się je zabezpieczy. Najlepiej przetrzymywać je w temperaturze pokojowej, przykryte ściereczką lub w pojemniku, ale nie całkowicie szczelnym – lekki dostęp powietrza zapobiegnie zbyt dużej kondensacji pary i rozmiękaniu wierzchu.
W upalne dni, przy większej ilości owoców, lepiej przełożyć ciasto do lodówki po całkowitym wystudzeniu. Przed podaniem warto je lekko “obudzić” – wystarczy 10–15 minut w temperaturze pokojowej albo krótka chwila w ciepłym (nie gorącym) piekarniku, np. 120–130°C przez 5–7 minut. Odświeżone w ten sposób ciasto zyskuje z powrotem miękkość i przyjemny zapach masła.
Ciasto można też mrozić. Najwygodniej pokroić je na kawałki, zawinąć każdy osobno w folię spożywczą lub włożyć do woreczka i zamrozić. Rozmrażać w temperaturze pokojowej lub w piekarniku przy niskiej temperaturze. Truskawki po mrożeniu mogą być nieco bardziej miękkie, ale smak całości pozostanie bardzo dobry.
Warianty ciasta z rabarbarem i truskawkami
Podstawowy przepis jest dość uniwersalny i można łatwo dopasować go do zawartości lodówki czy szafki.
Jeśli ma być wersja bardziej “deserowa”, na szczególną okazję, świetnie sprawdza się cienka warstwa kruszonki na wierzchu: ok. 60 g masła, 80 g mąki i 50 g cukru – zagnieść palcami i rozsypać przed pieczeniem na owocach. Kruszonka doda ciastu chrupkości i ochroni owoce przed nadmiernym przypieczeniem.
Miłośnicy przypraw korzennych mogą dodać do ciasta ½ łyżeczki cynamonu lub kardamonu, ale dyskretnie, żeby nie zagłuszyć smaku truskawek. Ciekawą odmianą jest też podmiana części truskawek na maliny czy borówki – szczególnie pod koniec sezonu, gdy rabarbar jeszcze jest, a truskawek robi się mniej.
Dla osób unikających laktozy można użyć masła bezlaktozowego i jogurtu bezlaktozowego, przy zachowaniu tych samych proporcji. Konsystencja i smak pozostają bardzo zbliżone do klasycznej wersji, pod warunkiem użycia tłustszego nabiału, a nie produktów “light”.