Cynamonki z ciasta francuskiego to idealny deser, gdy potrzebna jest szybka, domowa słodkość bez długiego wyrabiania drożdżowego ciasta. Sprawdzą się na niedzielne śniadanie, do popołudniowej kawy, ale też wtedy, gdy nagle pojawią się goście. Gotowe, schłodzone ciasto francuskie przyspiesza cały proces, a efekt wciąż jest bardzo zbliżony do klasycznych bułeczek cynamonowych. Wystarczy kilka prostych składników i około pół godziny pracy, żeby w domu pachniało cynamonem jak w dobrej cukierni.
Składniki na cynamonki z ciasta francuskiego
Porcja z jednego opakowania ciasta francuskiego (ok. 375–400 g) daje zwykle 10–12 niedużych cynamonek.
- 1 opakowanie schłodzonego ciasta francuskiego na roladę (prostokąt, nie ciasto mrożone w kostce)
- 40–50 g masła (2–3 łyżki), rozpuszczonego ale lekko przestudzonego
- 60–70 g cukru (ok. 4–5 łyżek) – biały lub trzcinowy
- 1,5–2 łyżeczki cynamonu mielonego
- 1 łyżeczka cukru z prawdziwą wanilią lub 1/2 łyżeczki ekstraktu waniliowego (opcjonalnie)
- 1 jajko roztrzepane z 1 łyżką mleka – do posmarowania (opcjonalnie, dla ładnego koloru)
Lukier waniliowy:
- 80–100 g cukru pudru (ok. 2/3 szklanki)
- 2–3 łyżki mleka lub śmietanki 30%
- kilka kropel ekstraktu waniliowego lub szczypta wanilii
Przygotowanie krok po kroku – cynamonki z ciasta francuskiego
- Ciasto francuskie wyjąć z lodówki na 5–10 minut, żeby lekko zmiękło, ale wciąż było chłodne. Zbyt twarde może pękać przy zwijaniu, a zbyt ciepłe zrobi się klejące i trudniej będzie uzyskać równe roladki.
- Piekarnik nagrzać do 200°C (góra–dół). Blachę wyłożyć papierem do pieczenia. Dobrze, jeśli papier lekko zachodzi na boki – łatwiej będzie zdjąć gotowe cynamonki.
- W miseczce wymieszać cukier z cynamonem i ewentualnie cukrem waniliowym. Warto spróbować odrobinę mieszanki – jeśli cynamonu wydaje się za mało, dodać jeszcze 1/2 łyżeczki. Smak po upieczeniu będzie delikatniej wyczuwalny niż w wersji surowej.
- Ciasto rozwinąć delikatnie na blacie. Jeśli jest na papierze, zostawić je na tym papierze – ułatwi to późniejsze zwijanie. Wierzch ciasta posmarować rozpuszczonym masłem, używając pędzelka lub łyżki. Zostawić ok. 1 cm wolnego brzegu z jednej strony dłuższego boku – ten fragment ułatwi sklejenie rolady.
- Na posmarowane masłem ciasto równomiernie wysypać mieszankę cukru i cynamonu, docierając możliwie blisko brzegów (z wyjątkiem tego 1 cm zostawionego na sklejenie). Lekko docisnąć dłonią, żeby cukier lepiej „przykleił się” do masła.
- Zwinąć ciasto w dość ciasną roladę, zaczynając od przeciwległego do wolnego brzegu dłuższego boku. Podczas zwijania można delikatnie pomagać sobie papierem, odklejając go kawałek po kawałku. Na końcu docisnąć wolny, nieposypany pasek ciasta, aby skleił roladę. Jeśli roladę uda się odwrócić łączeniem do dołu, warto to zrobić.
- Roladę wstawić na 10–15 minut do lodówki. Schłodzone ciasto francuskie łatwiej się kroi, a cynamonki zachowują ładny, okrągły kształt. Ten krok nie jest obowiązkowy, ale bardzo pomaga, zwłaszcza przy bardziej miękkim cieście.
- Schłodzoną roladę pokroić na plastry o grubości ok. 2 cm. Używać ostrego noża z cienkim ostrzem, krojąc zdecydowanym ruchem. Jeśli cukier bardzo się wysypuje, można lekko przytrzymywać roladę dłonią. Z jednego arkusza ciasta wychodzi zwykle 10–12 kawałków.
- Plasterki układać na blasze wyłożonej papierem, w sporych odstępach – ciasto francuskie w trakcie pieczenia mocno rośnie i „rozkłada się” na boki. Jeśli cynamonki są bardzo owalne, można je delikatnie uformować w bardziej okrągły kształt już na blasze.
- Wierzch posmarować roztrzepanym jajkiem z mlekiem (lub samym mlekiem), żeby po upieczeniu był złocisty i błyszczący. Ten krok można pominąć, ale wizualnie dużo daje.
- Piec w nagrzanym piekarniku przez ok. 15–20 minut, do wyraźnego zrumienienia. Cynamonki powinny być mocno złote, ale nie przypalone. Pod koniec pieczenia warto zajrzeć do piekarnika – różne ciasta francuskie pieką się troszkę inaczej i czasem potrzebują 2–3 minut więcej lub mniej.
- W czasie pieczenia przygotować lukier: cukier puder przesiać do miseczki, dodać 2 łyżki mleka i ekstrakt waniliowy. Wymieszać dokładnie łyżką. Jeśli lukier jest zbyt gęsty, dodać dosłownie kilka kropel mleka. Jeśli zbyt rzadki – dosypać trochę cukru pudru. Konsystencja powinna być lejąca, ale nie wodnista.
- Upieczone cynamonki wyjąć z piekarnika i zostawić na 5–10 minut, aby przestygły. Na zbyt gorących ciastkach lukier spłynie całkowicie i wsiąknie. Lekko ciepła powierzchnia jest idealna – lukier ładnie się „złapie”, ale wciąż delikatnie się rozpłynie po powierzchni.
- Cynamonki polać lukrem przy pomocy łyżeczki (cienkie strużki) lub zrobić gęstsze „esy-floresy”. Lukru nie trzeba rozsmarowywać – ładnie sam się ułoży. Po kilku minutach zacznie lekko zastygać.
Najlepszy efekt daje dobrze schłodzone ciasto francuskie i niezbyt grube plastry rolady – wtedy cynamonki pięknie się rozwarstwiają i są jednocześnie chrupiące z zewnątrz i delikatne w środku.
Jak równo zwijać roladę z ciasta francuskiego do cynamonek
Przy zwijaniu nie warto się spieszyć. Ciasto francuskie lubi zdecydowane, ale spokojne ruchy. Dobrze jest zaczynać zwijanie równo na całej szerokości, a nie „od jednego rogu” – wtedy kolejne zwoje układają się symetrycznie.
Jeśli przy zwijaniu ciasto lekko się rozciąga, wystarczy delikatnie je podnieść i ułożyć z powrotem, nie ciągnąc zbyt mocno. Cukier, który przypadkiem wysypie się bokiem, można na końcu po prostu zgarnąć i posypać nim wierzch gotowych krążków już na blasze.
Roladę najlepiej od razu przekładać na deskę lub talerz (jeśli była zwijana na papierze), a dopiero potem do lodówki. Dzięki temu przy krojeniu jest stabilna, a plasterki nie gniotą się od brzegu blachy.
Wartości odżywcze cynamonek z ciasta francuskiego
Cynamonki z ciasta francuskiego to zdecydowanie deser okazjonalny, a nie codzienna przekąska. Ciasto francuskie jest dość tłuste (dużo masła lub margaryny), a dodatkowo dochodzi cukier i lukier. Jedna średnia cynamonka z lukrem (z tej porcji, przy 12 sztukach) ma orientacyjnie:
– ok. 180–220 kcal
– 3–4 g białka
– 10–14 g tłuszczu
– 20–25 g węglowodanów
Rezygnacja z lukru zmniejsza wartość kaloryczną o mniej więcej 20–30 kcal na jedną sztukę. Jeśli zależy na lżejszej wersji, można:
– zmniejszyć ilość cukru w nadzieniu
– użyć mleka zamiast śmietanki do lukru
– zrobić bardzo cienkie esy-floresy zamiast mocnego polania całej powierzchni.
Warianty i dodatki do szybkich cynamonek
Na bazie tego przepisu można zrobić kilka ciekawych wersji, bez komplikowania przygotowania.
Fit wersja cynamonek z ciasta francuskiego
Ciasto francuskie z definicji nie jest „fit”, ale można delikatnie odchudzić całość, nie tracąc zupełnie przyjemności z jedzenia. Przede wszystkim warto ograniczyć ilość cukru w środku do ok. 2–3 łyżek, szczególnie jeśli lukier zostaje. Cynamon nada tak intensywny aromat, że słodycz wciąż będzie wyraźna.
Zamiast klasycznego lukru można przygotować prosty „lukier jogurtowy”: gęsty jogurt naturalny wymieszać z odrobiną miodu lub syropu klonowego i kropelką wanilii. Taki sos warto nakładać na zupełnie wystudzone cynamonki, bo jogurt nie zastyga jak cukier puder.
Dobrym pomysłem jest też podanie mniejszych porcji – krojenie rolady na cieńsze plastry (ok. 1,5 cm zamiast 2 cm) pozwala zmniejszyć kaloryczność jednej cynamonki bez kombinowania w samym cieście.
Cynamonki z orzechami lub rodzynkami
Jeśli lubiane są dodatki, można delikatnie wzbogacić nadzienie. Na posmarowane masłem ciasto, tuż przed posypaniem cynamonem, można rozsypać drobno posiekane orzechy włoskie, pekan lub laskowe. Wystarczy 2–3 łyżki na całą powierzchnię. Orzechy przyrumienią się w piekarniku i dodadzą chrupkości.
Inna opcja to garść rodzynek lub żurawiny – dobrze, jeśli będą wcześniej przepłukane w ciepłej wodzie i osuszone ręcznikiem papierowym. Wtedy nie przypalają się i nie są zbyt twarde. W przypadku dużej ilości dodatków warto pokroić cynamonki trochę grubiej (ok. 2,5 cm), żeby nadzienie miało się gdzie „schować”.
Lukier do cynamonek – gęsty czy lejący?
W zależności od konsystencji lukru, efekt wizualny i smakowy będzie inny. Bardzo gęsty lukier (z większą ilością cukru pudru) tworzy wyraźną, białą warstwę i daje mocno słodkie wykończenie. Lejący, bardziej przezroczysty, dodaje tylko delikatnej słodyczy i połysku.
Przy cynamonkach z ciasta francuskiego dobrze sprawdza się średnio gęsty lukier – taki, który powoli spływa z łyżeczki i zostawia ślad na powierzchni dopiero po kilku sekundach. Nie obciąża nadmiernie lekkiego, listkującego się ciasta i nie robi bardzo twardej skorupki.
Przechowywanie i odgrzewanie cynamonek z ciasta francuskiego
Cynamonki z ciasta francuskiego najlepiej smakują tego samego dnia, szczególnie do kilku godzin po upieczeniu. Z czasem ciasto traci swoją lekkość i chrupkość, ale wciąż można je odświeżyć.
Po całkowitym wystudzeniu warto przechowywać je w szczelnym pojemniku lub owinięte folią (ale nie zbyt ciasno, żeby lukier się nie całkowicie nie rozmazał). W temperaturze pokojowej spokojnie wytrzymają 1 dzień, w chłodniejszym pomieszczeniu – do 2 dni. Hodowanie ich dłużej zwykle nie ma sensu, bo po prostu wysychają.
Aby je odgrzać, można wstawić cynamonki na 5–7 minut do piekarnika nagrzanego do 160–170°C. Z zewnątrz znowu będą lekko chrupiące, a w środku przyjemnie miękkie. Lepiej unikać mikrofalówki – ciasto francuskie staje się w niej gumiaste i traci cały urok.
Jeśli wiadomo, że część porcji będzie zjedzona później, warto rozważyć polanie lukrem tylko części cynamonek. Te bez lukru można przechowywać i odgrzewać, a sos dodać dopiero przed podaniem – wtedy deser będzie wyglądał i smakował prawie jak świeżo upieczony.