Racuchy drożdżowe z jabłkami to prosty sposób na szybki, domowy deser z podstawowych składników z szafki. Ciasto robi się w jednej misce, bez długiego wyrabiania, a większość pracy to czekanie, aż drożdże zrobią swoje. Dobrze przygotowane racuchy wychodzą puszyste, lekkie i delikatne w środku, z chrupiącymi brzegami i soczystymi kawałkami jabłek. Sprawdzą się zarówno na leniwe śniadanie, jak i na kolację “na już”, kiedy trzeba coś zrobić szybko i bez kombinowania. Do tego są bardzo elastyczne – można je dosłodzić, odchudzić albo zrobić w bardziej wykwintnej wersji, w zależności od potrzeby.
Składniki na racuchy drożdżowe z jabłkami (ok. 18–20 sztuk)
Porcja wystarcza spokojnie dla 3–4 osób. Składniki są typowe, łatwo dostępne i tanie.
- 2 szklanki mąki pszennej (około 300 g, najlepiej typ 450–550)
- 300 ml letniego mleka (nie gorące, ok. 30–35°C)
- 20 g świeżych drożdży lub 7 g drożdży suchych (1 standardowa saszetka)
- 2 jajka (rozmiar M)
- 2–3 łyżki cukru (25–35 g, w zależności od tego, jak słodkie mają być racuchy)
- 1 opakowanie cukru z wanilią (8–10 g) lub 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego
- szczypta soli
- 2 duże jabłka (twarde, lekko kwaskowe – np. szara reneta, ligol, szampion)
- 1–2 łyżki soku z cytryny (do skropienia jabłek, opcjonalnie)
- olej do smażenia (rzepakowy, słonecznikowy lub inny o neutralnym smaku)
- cukier puder do posypania po usmażeniu (opcjonalnie)
Przygotowanie racuchów drożdżowych z jabłkami krok po kroku
-
Przygotowanie zaczynu drożdżowego
Mleko delikatnie podgrzać – powinno być lekko ciepłe, ale nie gorące. Do miseczki wkruszyć świeże drożdże (lub wsypać suche), dodać 1 łyżkę cukru, 2–3 łyżki letniego mleka i 1 łyżkę mąki z odmierzonej porcji. Wymieszać na gładką masę bez grudek i odstawić w ciepłe miejsce na 10–15 minut, aż zaczyn wyraźnie się spieni i podrośnie.
Jeśli używane są drożdże suche, też warto je “obudzić” – ciasto szybciej ruszy i będzie bardziej przewidywalne. -
Mieszanie ciasta na racuchy
Do większej miski przesiać mąkę (napowietrzenie poprawi puszystość). Dodać szczyptę soli, pozostały cukier i cukier z wanilią. Wbić jajka, wlać wyrośnięty zaczyn i resztę letniego mleka. Całość wymieszać łyżką lub rózgą, aż powstanie gęste, gładkie ciasto, bez suchych grudek mąki. Konsystencja powinna przypominać bardzo gęste ciasto naleśnikowe lub luźne ciasto na pączki – lejące, ale wyraźnie trzymające kształt na łyżce.
Jeśli ciasto wydaje się zbyt gęste, można dodać 1–2 łyżki mleka. Zbyt rzadkie – dosypać 1–2 łyżki mąki. -
Pierwsze wyrastanie ciasta
Miskę z ciastem przykryć ściereczką lub folią spożywczą i odstawić w ciepłe, nieprzewiewne miejsce na 35–45 minut, aż ciasto wyraźnie podwoi objętość. Dobrze sprawdza się wyłączony piekarnik z włączonym tylko światełkiem albo miejsce blisko kaloryfera.
W tym czasie nie mieszać ciasta, nie podglądać co chwilę – drożdże lubią spokój i ciepło. -
Przygotowanie jabłek do racuchów
Jabłka obrać, wykroić gniazda nasienne. Pokroić w niedużą kostkę lub w cienkie półplasterki (kostka lepiej rozkłada się w cieście, plasterki dają wyraźniejsze kawałki w środku). Można skropić jabłka sokiem z cytryny, żeby nie ściemniały i nabrały lekkiej świeżej kwasowości, która dobrze równoważy słodkie ciasto. -
Dodanie jabłek i krótkie drugie wyrastanie
Gdy ciasto wyrośnie, delikatnie dodać do niego pokrojone jabłka. Wymieszać łyżką, ale bez energicznego mieszania, żeby nie wypuścić całego powietrza. Miskę znów przykryć i zostawić na kolejne 10–15 minut, aby ciasto z jabłkami jeszcze lekko podrosło.
Ten krótki drugi odpoczynek sprawia, że racuchy będą bardziej puszyste i równomierne. -
Rozgrzanie tłuszczu
Na patelnię wlać warstwę oleju o wysokości ok. 0,5–1 cm. Olej musi dobrze się rozgrzać – test: kropla ciasta wrzucona na patelnię powinna od razu zacząć intensywnie skwierczeć i się rumienić, ale nie palić na brąz w kilka sekund. Optymalna moc kuchenki to zwykle średni ogień lub odrobinę mniej. Zbyt mocny płomień spali racuchy z zewnątrz, a w środku zostaną surowe, zbyt słaby sprawi, że napiją się tłuszczu. -
Smażenie racuchów drożdżowych z jabłkami
Łyżkę zanurzyć w oleju (ciasto będzie się mniej kleić), nabierać porcje ciasta wielkości sporej łyżki stołowej i kłaść na rozgrzany olej, formując nieduże placuszki. Zostawić odstępy – ciasto jeszcze urośnie na patelni.
Smażyć z jednej strony przez ok. 2–3 minuty, aż spód będzie złoty i lekko chrupiący, następnie przewrócić racuchy na drugą stronę i dosmażyć kolejne 2–3 minuty. Jeśli brązowieją za szybko, zmniejszyć ogień.
Usmażone racuchy odkładać na talerz wyłożony ręcznikiem papierowym, żeby odsączyć nadmiar tłuszczu. -
Podanie
Lekko przestudzone racuchy oprószyć cukrem pudrem. Dobrze smakują też z jogurtem naturalnym, śmietaną, sosem waniliowym lub domowym dżemem. Najsmaczniejsze są na świeżo, jeszcze ciepłe, ale można je też odświeżyć następnego dnia.
Najważniejsze dla puszystych racuchów: ciepłe (ale nie gorące) mleko, dobrze aktywne drożdże, co najmniej jedno porządne wyrastanie oraz smażenie na średnim ogniu w odpowiednio rozgrzanym oleju – nie za zimnym i nie za gorącym.
Jak usmażyć racuchy drożdżowe, żeby nie piły tłuszczu
Racuchy drożdżowe z jabłkami mają tendencję do chłonięcia oleju, jeśli coś pójdzie nie tak na etapie smażenia. Kilka prostych zasad naprawdę dużo zmienia.
Odpowiednia konsystencja ciasta na racuchy
Ciasto nie może być zbyt rzadkie. Jeżeli leje się z łyżki jak mleko, będzie chłonęło tłuszcz i rozlewało się na patelni w cienkie placki. Prawidłowo powinno wolno spływać z łyżki, zostawiając na niej wyraźną warstwę. Lepiej, gdy jest minimalnie za gęste niż zbyt luźne – nadal urośnie dzięki drożdżom, a zachowa kształt i strukturę.
Warto też pamiętać, że jabłka puszczają sok. Jeśli po dodaniu owoców ciasto stało się wyraźnie rzadsze, można dosypać 1–2 łyżki mąki i delikatnie wymieszać. Nie zaszkodzi też odlać nadmiaru soku, który zbierze się na dnie miski z jabłkami.
Temperatura i ilość tłuszczu do smażenia
Zbyt zimny olej to gwarancja tłustych, przesiąkniętych placków. Olej musi być dobrze rozgrzany przed położeniem pierwszej porcji ciasta. Jeśli patelnia jest cienka i szybko się nagrzewa, lepiej zaczynać od średniego ognia i skorygować w trakcie pierwszej partii smażenia. Przy grubej patelni z grubym dnem można pozwolić sobie na odrobinę wyższą moc, bo dłużej trzyma stabilną temperaturę.
Olej powinien przykrywać dno patelni na minimum 0,5 cm. Zbyt mała ilość tłuszczu sprawia, że racuchy dotykają miejscami suchej, przegrzanej blachy i przypalają się nierównomiernie. Gdy oleju jest odpowiednio dużo, smażenie przebiega równomiernie, a racuchy ładnie rosną.
Wielkość racuchów i czas smażenia
Im większy racuch, tym trudniej usmażyć go w środku bez przypalenia z zewnątrz. Optymalnie sprawdza się wielkość “na łyżkę” – jeden pełny nabierak łyżką stołową na jeden placuszek. Takie racuchy smażą się szybko i równomiernie, a w środku zachowują wilgotność.
Przewracanie co chwilę też nie sprzyja równemu wypieczeniu. Lepiej dać racuchom spokojnie się zrumienić z jednej strony, dopiero wtedy obrócić na drugą. Jeśli jest obawa o surowy środek, ogień można zmniejszyć i wydłużyć czas smażenia o minutę z każdej strony, zamiast “podkręcać” temperaturę.
Przechowywanie i odgrzewanie racuchów z jabłkami
Racuchy są najlepsze świeże, ale często zostaje kilka sztuk na później. Nie ma sensu ich wyrzucać – dobrze znoszą przechowywanie i odgrzewanie, jeśli zrobi się to z głową.
Po całkowitym wystudzeniu racuchy można włożyć do pudełka i trzymać w lodówce do 2 dni. Warto je przekładać ręcznikiem papierowym lub pergaminem, żeby nie nasiąkały wilgocią i nie sklejały się zbyt mocno. Do dłuższego przechowywania lepiej je zamrozić – ułożyć pojedynczą warstwą na desce, wstępnie zamrozić, a potem przełożyć do woreczka. W zamrażarce wytrzymają do 2 miesięcy.
Do odgrzewania w lodówce lub po rozmrożeniu najlepiej sprawdza się patelnia na małym ogniu – bez dodatku tłuszczu lub z dosłownie kropelką, jeśli racuchy były dość suche. Wystarczy kilka minut z każdej strony, aż zrobią się znów ciepłe i lekko chrupiące. Dobrze działa też piekarnik nagrzany do ok. 160–170°C – 8–10 minut na kratce lub pergaminie. Mikrofalówka jest najszybsza, ale robi racuchy miękkie i lekko gumowe, więc to opcja awaryjna.
Wartości odżywcze racuchów drożdżowych z jabłkami
Racuchy drożdżowe z jabłkami to klasyczny domowy comfort food – bardziej deser niż posiłek “fit”, ale wciąż można nad nimi zapanować. Przy porcji około 18–20 sztuk, jedna sztuka ma orientacyjnie 80–110 kcal, w zależności od ilości użytego oleju i cukru.
Podstawą jest mąka pszenna i mleko, więc w racuchach dominuje węglowodanowa energia i trochę białka z mleka oraz jajek. Jabłka dodają błonnika oraz nieco witamin, choć część z nich znika w trakcie smażenia. Głównym “ciężarem” kalorycznym jest tłuszcz ze smażenia – im lepiej rozgrzany olej i krótsze smażenie, tym mniej tłuszczu w gotowym produkcie.
Jeśli racuchy mają być lżejsze, można:
- zmniejszyć ilość cukru w cieście do 1 łyżki i postawić na naturalną słodycz jabłek,
- część mąki (ok. 1/3 szklanki) zastąpić mąką pełnoziarnistą lub orkiszową jasną,
- smażyć na jak najmniejszej ilości oleju i dobrze odsączać racuchy na papierowym ręczniku.
Mimo wszystko racuchy najlepiej traktować jako przyjemność “od czasu do czasu”, a nie codzienne śniadanie. W takiej roli sprawdzają się znakomicie – są proste, szybkie w przygotowaniu i dają efekt klasycznych domowych słodkości bez skomplikowanych technik.